Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur?

Mahkeme kararı ile evliliğin sonlandırılmasını müteakip açılabilen mal paylaşımı davaları, evlilik süresince edinilmiş olan malların boşanmış eşler arasında eşit bir oranda pay edilmesi amacıyla açılmaktadır. Boşanma davalarının bitmesinden sonra açılabilmesi mümkün olan mal paylaşımı davalarının boşanma davaları ile aynı zamanda açılması durumunda, boşanma davasının sonuçlanması beklenmektedir. Yani, mal paylaşımı davaları ancak boşanma kararı kesinleştikten sonra görülebilmektedir.

Mal paylaşımı ile ilgili kuralların yer aldığı medeni kanunun yürürlüğe giriş tarihi 01.01. 2002 tarihidir. Bu tarihten önceki döneme tabi olan kurallar ile sonrasındaki sürede gerçekleşen boşanmalardaki mal paylaşım usulleri birbirinden farklıdır. Birinci dönem olarak kabul edilen 2002 tarihinden öncesinde edinilmiş olan mallar kimin üzerine kayıtlıysa mal o kişiye ait sayılır.

İkinci dönem olarak adlandırılan yani, 01.01.2002 tarihinden sonra ise malların yarı yarıya paylaşılması esasına dayanan Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi yasal mal paylaşımı olarak geçerli olmuş bulunmaktadır. Bu durumda eşlerin evlilik birliği süresince edinmiş bulundukları tüm mallar bazı istisnalar haricinde yarı yarıya paylaşılmaktadır. Ancak her iki dönemin de değişmeyen tek kuralı, evlilik öncesi alınmış olan malların malı alan kişiye ait olmasıdır. Bu mallar mal paylaşımı davalarında paylaşım hesabında yer almaz.

 

Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Boşanma davaları ile ilgili kararın kesinleşmesi sonrasında açılabilen mal paylaşımı davalarında, her iki taraf da karşı taraftan üç faklı talepte bulunabilmektedir. Bunlar,

  • Katkı payı alacağı
  • Katılma payı alacağı
  • Değer artış payı alacağıdır.

Mal paylaşımı davalarının ana fikri, eşlerin evliliklerini kapsayan süreler içerisinde edinmiş olduğu malların hakkaniyetli bir şekilde paylaştırılmasıdır. Evlilik öncesi edinilmişi olan malların hiçbir surette paylaşıma dâhil edilmediği mal paylaşımı davalarında öncelikle mal paylaşımına konu edilecek malların tasnifi yapılır. Her iki tarafın evlilik birliği içerisinde edindikleri malların yarı yarıya paylaşılmasının söz konusu edildiği davalarda yarı yarıya kuralını değiştiren bazı uygulamalar da mevcut bulunmaktadır.

 

Paylaşım Harici Tutulan Mal ve Kazanımlar

Mal paylaşımı yapılırken eşlerin her biri kendi kişisel mal varlığını geri alır. Paylaşıma dâhil edilmeyen mallar şu şekilde belirlenir.

  • Mal rejiminin başlangıcında eşlerden herhangi birine ait olan mallarla, kişinin miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde etmiş olduğu değerler.
  • Üçüncü kişilerden alacaklı oldukları tazminatlar
  • Kişinin yalnızca kendi kullanımı için tahsis edilmiş bulunan eşyalar.
  • Kişisel mallar yerine geçen satış, takas, vb. gibi yollarla elde edilmiş bulunan para veya diğer değerler.

 

Paylaşıma Dâhil Edilen Mal ve Değerler

Mal paylaşımı sırasında kişisel malların veya paylaşımı yapılamayan kazanımların geriye çekilmesinden sonra kalan, yani evlilik birliği içerisinde edinilmiş bulunan mallar yarı yarıya nispetinde paylaştırılmaktadır. Edinilmiş mallar şu şekilde belirlenmektedir.

  • Çalışma karşılığında elde edilen edinimler
  • Kişisel malların gelirleri ( kişisel olup paylaşıma dâhil edilmeyen mallardan gelen kira vb. gelirler)
  • Kişiye sosyal yardım kurumları, SGK veya personele yardım amacıyla kurulmuş bulunan yerlerden yapılan ödemeler,
  • Kişiye farklı sebepler dolayısıyla ödenene veya ödenmeye devam edilen tazminatlar ( iş kazası, trafik kazası vb.),
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler.

Kadın veya erkek birey evlilik öncesi nelerin kişisel mal varlığı sayılması gerektiği ile ilgili sözleşmeler yapmak suretiyle, sözleşmede belirtilmiş bulunan malları paylaşım dışında tutabilmektedir. Bu tür sözleşmeler sayesinde mesleki kazançlar veya bir işletmeden elde edilen kazanımlar mal paylaşımına dâhil edilmeksizin kişinin kendi kullanımında kalabilmektedir.

 

Mal Paylaşımı Davaları Nereye Açılır?

Boşanmayla sonuçlanan evliliklerden sonra eşler arasında mal paylaşımını sağlamak amacıyla açılan davalar Aile Mahkemesi tarafından yürütülmektedir. Medeni kanun 214. Maddesinde mal paylaşımı davalarının hangi il veya ilçede açılabileceği belirlenmiş olup,

  • Eşlerden herhangi birinin ölümü sebebiyle mal rejimi sona ermişse, ölen eşin son ikamet adresinde bulunan Aile Mahkemesine mal paylaşımı davası açılabilmektedir.
  • Boşanma davasının sonuçlandırıldığı veya sürmekte olan bir boşanma davasının görüldüğü mahkeme, mal rejimi davasını ele alarak mal paylaşımı yapılması konusunda da yetkilidir.
  • Yukarıda belirtilen hallerin dışında, davalı eşin bulunduğu ikamet bölgesinde bulunan Aile mahkemesi mal paylaşımı davasının yürütülmesinde yetkilidir.

 

Boşanmada Mal Paylaşımı İçin Zamanaşımı

Boşanma sonrası açılmak suretiyle, bireylerin evlilikleri süresince edindikleri malların paylaşımının yapılmasını sağlayan davalar, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde açılabilmektedir. Bu sürenin aşılması haline her iki taraf için de mal paylaşımı talebinde bulunmak mümkün değildir. Ancak boşanmanın uzun sürebileceği göz önüne alınmak suretiyle, boşanma davalarının kesinleşmesi halinde mal paylaşımı yapılması zorunlu kılınmış olup, mahkeme süresince geçen zamanın zamanaşımına dâhil edilmemesi sağlamıştır. Yurt dışında yaşayanlar açısından mal paylaşımı zamanaşımı ise, yaşadıkları ülkelerin mal paylaşımı kanunları doğrultusunda belirlenen zaman çerçevesinde belirlenmektedir.

Paylaşıma dâhil edilecek olan malların herhangi bir eş tarafından kaçırılmasını önlemek adına mallara ihtiyati tedbir konulması gerekir. İhtiyati tedbir kararı Aile Mahkemesi tarafından verilmektedir Mal paylaşımı davası ile birlikte ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde malların satışı veya devredilmesi engellenebilmektedir.

 

 

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir