İşçinin Uygunsuz Davranışı Nedeniyle İşten Çıkarma: Tazminat Yanar mı?
İş hayatında işveren ile işçi arasındaki ilişki, karşılıklı güven ve sadakat temeline dayanır. Ancak işçinin iş yerindeki hal ve hareketleri, iş düzenini bozacak veya güveni sarsacak boyuta ulaştığında iş akdinin feshi gündeme gelir. Peki, hangi davranış "uygunsuz" sayılır ve bu davranışlar tazminatsız kovulmayı gerektirir mi?
Bozdağ Hukuk Bürosu olarak, Ataköy ve Bakırköy bölgesindeki müvekkillerimizden en sık gelen "İşçim iş yerinde huzursuzluk çıkarıyor, ne yapmalıyım?" veya "Bir tartışma yüzünden tazminatsız işten atıldım, hakkım var mı?" sorularını hukuki çerçevede yanıtlıyoruz.
🔍 "Haklı Fesih" mi, "Geçerli Fesih" mi? Fark Hayatidir!
İşçinin her uygunsuz davranışı, tazminatın tamamen kesilmesine (haklı fesih) neden olmaz. Hukukumuzda davranış kaynaklı fesih ikiye ayrılır:
1. Haklı Nedenle Fesih (İş Kanunu Madde 25/II) - Tazminatsız
İşçinin davranışı, "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" kapsamındaysa, işveren işçiyi derhal ve tazminatsız olarak işten çıkarabilir. Örnekler:
- İşverene veya diğer işçilere hakaret etmek, sataşmak.
- İş yerine sarhoş veya uyuşturucu madde alarak gelmek.
- İşverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak.
- İşverenin meslek sırlarını ifşa etmek.
- Cinsel taciz eyleminde bulunmak.
2. Geçerli Nedenle Fesih (İş Kanunu Madde 18) - Tazminatlı
İşçinin davranışı iş yerinde olumsuzluk yaratsa da, "ahlaksızlık" boyutunda değilse; işveren işçiyi işten çıkarabilir ancak Kıdem ve İhbar Tazminatını ödemek zorundadır. Örnekler:
- İş arkadaşlarıyla sürekli uyumsuzluk yaşamak, dedikodu yapmak.
- İşi yavaşlatmak, performans düşüklüğü.
- Sık sık işe geç gelmek (süreklilik arz etmesi gerekir).
- Amirlerine karşı saygısızca (hakaret boyutuna varmayan) konuşmak.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (Madde 25/II) nedeniyle işçiyi tazminatsız çıkarmak istiyorsanız, bu olayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 iş günü içinde fesih işlemini yapmalısınız. Bu süre kaçırılırsa, artık "haklı fesih" yapamazsınız, fesih haksız sayılır.
🛡️ İşverenler İçin Fesih Prosedürü Nasıl Olmalı?
Ataköy İş Hukuku Avukatı olarak uyarımız şudur: Haklı olsanız bile, usul hatası yaparsanız davayı kaybedersiniz.
- Tutanak Tutun: Uygunsuz davranış gerçekleştiği an, şahitlerle birlikte olay tutanağı düzenlenmelidir.
- Savunma Alın: Özellikle "Geçerli Nedenle" fesihlerde işçinin savunmasının alınması zorunludur. Haklı nedenlerde zorunlu olmasa da, ispat açısından savunma talep etmek lehinizedir.
- Fesih Bildirimi: Fesih gerekçesi açık ve net bir şekilde yazılı olarak işçiye bildirilmelidir.
⚖️ İşçiler İçin: Haksız Yere "Yüz Kızartıcı Suç" İftirası
Bazen işverenler, tazminat ödememek için işçiyi Kod-46 (hırsızlık, güveni kötüye kullanma vb.) gibi kodlarla işten çıkarabilmektedir. Eğer işlemediğiniz bir suç veya yapmadığınız bir davranış nedeniyle işten atıldıysanız, İşe İade Davası veya tazminat davası açarak haklarınızı geri alabilirsiniz.
Hata Yapıp Hak Kaybına Uğramayın
İster işveren olun ister işçi; iş sözleşmesinin feshi teknik hukuki bilgi gerektirir. Ataköy ve çevresindeki iş hukuku uyuşmazlıklarınız için Bozdağ Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.
📞 Avukat ile Görüş