İş hayatında işçi ve işveren arasındaki en önemli uyuşmazlıklardan biri, kıdem ve ihbar tazminatıdır. İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte işçinin hangi şartlarda tazminata hak kazanacağı ve bu hakların nasıl talep edileceği büyük önem taşır.
1. Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin aşağıdaki şartları taşıması gerekir:
- En az 1 yıl aynı işyerinde çalışmış olmak,
- İş sözleşmesinin haklı nedenle veya işveren tarafından haksız şekilde feshedilmesi,
- Erkek işçilerin askerlik sebebiyle işten ayrılması,
- Kadın işçilerin evlilikten itibaren 1 yıl içinde işten ayrılması,
- İşçinin emeklilik, malullük veya ölüm sebebiyle işten ayrılması.
2. İhbar Tazminatına Hak Kazanma Şartları
İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesinden önce kanunda belirtilen bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesi durumunda gündeme gelir:
- 6 aya kadar çalışan işçi için → 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl arası çalışan işçi için → 4 hafta
- 1,5 – 3 yıl arası çalışan işçi için → 6 hafta
- 3 yıldan fazla çalışan işçi için → 8 hafta
Eğer bu sürelere uyulmazsa, işçiye ihbar tazminatı ödenir.
3. Tazminat Talep Süreci
- İşçi, iş sözleşmesi sona erdikten sonra hak ettiği kıdem ve ihbar tazminatını işverenden yazılı olarak talep etmelidir.
- İşveren ödeme yapmazsa işçi, arabuluculuk sürecine başvurmalıdır. (İş davalarında arabuluculuk zorunludur.)
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, işçi iş mahkemesinde dava açabilir.
4. Tazminatın Hesaplanması
- Kıdem tazminatı: İşçinin her bir yıl çalışması için 30 günlük brüt ücreti üzerinden hesaplanır.
- İhbar tazminatı: Yukarıda belirtilen bildirim sürelerine göre belirlenen brüt ücret üzerinden hesaplanır.
5. İşçinin Dikkat Etmesi Gerekenler
- Hak düşürücü süreleri kaçırmamak,
- Tüm maaş bordrolarını, iş sözleşmesini ve SGK kayıtlarını saklamak,
- Arabuluculuk ve dava sürecinde hukuki destek almak.
Sonuç
İşçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakları, işten ayrılma sürecinde en önemli mali güvencelerden biridir. Bu hakların doğru şekilde talep edilmesi ve yasal sürecin takip edilmesi gerekir.
Bozdağ Hukuk Bürosu, işçilerin tazminat haklarını koruma sürecinde profesyonel hukuki destek sağlamaktadır.