İşçinin kendi isteğiyle işten ayrılması kural olarak tazminat hakkı doğurmaz. Ancak haklı nedenle fesih söz konusuysa işçi, kıdem tazminatına ve diğer işçilik alacaklarına hak kazanabilir. Uygulamada en çok karşılaşılan soru şudur:
“Haklı nedenle fesih yaptığımı nasıl ispatlayacağım?”
Bu yazıda, işçi haklı nedenle fesih yaptığını nasıl ispatlar, hangi deliller geçerlidir, hangi hatalar davanın kaybedilmesine yol açar ve Yargıtay uygulaması detaylı şekilde açıklanmaktadır.
Haklı Nedenle Fesih Nedir?
Haklı nedenle fesih; işçinin, işverenin hukuka veya iş sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle iş sözleşmesini derhal sona erdirmesidir. Yasal dayanağı İş Kanunu’nun 24. maddesidir.
İşçi Hangi Hallerde Haklı Nedenle Fesih Yapabilir?
İş Kanunu’na göre başlıca haklı fesih sebepleri şunlardır:
- Ücretin hiç ödenmemesi veya geç ödenmesi
- Sigortasız çalıştırma veya eksik sigorta bildirimi
- Fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi
- Mobbing (psikolojik baskı)
- Hakaret, tehdit ve kötü muamele
- İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması
- Çalışma koşullarının ağırlaştırılması
- Maaşın elden ödenmesi
Ancak bu iddiaların mutlaka ispatlanması gerekir.
İşçi Haklı Nedenle Fesih Yaptığını Nasıl İspatlar?
1️⃣ Yazılı Fesih Bildirimi (En Kritik Delil)
İşçi, işten ayrılırken mutlaka yazılı fesih bildirimi yapmalıdır. Bildirimde haklı fesih sebebi açıkça belirtilmeli, “kendi isteğimle ayrıldım” gibi ifadeler kesinlikle kullanılmamalıdır.
Noter ihtarnamesi veya yazılı dilekçe tercih edilmelidir. Yazılı bildirim yoksa ispat ciddi şekilde zorlaşır.
2️⃣ Ücret ve Banka Kayıtları
Haklı fesih sebebi ücrete dayanıyorsa banka hesap dökümleri, eksik veya düzensiz ödeme kayıtları ve elden ödeme iddialarında tanık anlatımları güçlü delil niteliğindedir.
3️⃣ SGK Kayıtları ve Hizmet Dökümü
Sigortasız çalışma veya eksik prim bildirimi iddialarında SGK hizmet dökümü temel delil olarak kabul edilir.
4️⃣ Tanık Beyanları
İş hukuku davalarında tanık beyanları son derece önemlidir. Tanıkların aynı işyerinde çalışmış olması ve olayları bizzat görmüş veya yaşamış olması gerekir.
5️⃣ WhatsApp, E-Posta ve Yazışmalar
Ücret talepleri, fazla mesai yazışmaları ve baskı içeren mesajlar, hukuka uygun şekilde elde edilmişse delil olarak kabul edilir. İzinsiz erişim veya şifre kırma yoluyla elde edilen deliller reddedilir.
6️⃣ Mobbing ve Kötü Muamele Delilleri
Mobbing iddialarında yazılı talimatlar, mesajlar, tanıklar ve sağlık raporları birlikte değerlendirilir. Tek bir olay çoğu zaman yeterli kabul edilmez.
Haklı Fesihte Süre Şartı Var mı?
Evet. İşçi, haklı fesih sebebini öğrendiği tarihten itibaren makul süre içinde fesih yapmalıdır. Uzun süre çalışmaya devam edilmesi haklı fesih iddiasını zayıflatır.
Haklı Fesihte En Sık Yapılan Hatalar
- Sözlü istifa etmek
- “İstifa ediyorum” başlıklı dilekçe vermek
- Fesih sebebini yazmamak
- Delil toplamadan işten ayrılmak
- Uzun süre beklemek
Haklı Nedenle Fesih Yapılırsa Hangi Haklar Alınır?
Haklı fesih ispatlanırsa işçi; kıdem tazminatı, ödenmeyen maaşlar, fazla mesai alacakları ve yıllık izin ücretini talep edebilir. İhbar tazminatı talep edilemez.
İş Hukukunda Avukat Desteği Neden Önemlidir?
Haklı nedenle fesih davalarında ispat yükü tamamen işçidedir. Yapılacak küçük bir usul hatası, ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
Bozdağ Hukuk Bürosu, işçi haklı fesih süreçlerinde doğru fesih bildiriminin hazırlanması, delillerin hukuka uygun toplanması ve işçilik alacakları davalarının yürütülmesi konularında profesyonel destek sunmaktadır. Bu konuda bilgi almak isteyenler Bozdağ Hukuk Bürosu’na başvurabilirler.
Sonuç
İşçinin haklı nedenle fesih yaptığını ispatlaması mümkündür. Ancak yazısız, delilsiz veya yanlış yapılan fesihler ciddi hak kayıplarına neden olur. Bu nedenle işten ayrılmadan önce uzman bir iş hukuku avukatıyla hareket etmek en doğru yaklaşımdır.