Aile konutu, eşlerin evlilik birliği boyunca birlikte yaşadıkları ve yaşam merkezini oluşturdukları taşınmazdır. Bu nedenle Türk Medeni Kanunu aile konutuna özel bir koruma sağlamıştır. İstanbul gibi büyük şehirlerde gayrimenkul değerlerinin yüksek olması, aile konutu üzerindeki ihtilafları daha sık hale getirmektedir.
Peki eşlerden biri, aile konutunu diğer eşin rızası olmadan satabilir mi? Bu yazıda aile konutuna sağlanan korumayı, eş rızası zorunluluğunu ve satışın iptali süreçlerini İstanbul özelinde ele alıyoruz.
Aile Konutu Nedir?
- Aile konutu; eşlerin yaşam faaliyetlerini sürdürdüğü, barınma ve düzenli yaşam merkezi olarak kullandığı taşınmazdır.
- Eşler birden fazla eve sahip olabilir, ancak yalnızca bir tanesi aile konutu kabul edilir.
Aile Konutu Üzerinde Tasarruf Sınırlaması
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesine göre, aile konutu niteliğindeki taşınmaz:
- Eşlerden biri tarafından diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz,
- Devredilemez,
- Kiraya verilemez,
- Rehin edilemez.
Bu düzenleme özellikle İstanbul’daki yüksek gayrimenkul değerleri nedeniyle eşlerin mağdur olmaması için getirilmiştir.
Eş Rızası Olmadan Satış Yapılırsa Ne Olur?
1. Satış İşlemi Geçersiz Sayılabilir
Eş rızası yoksa mağdur eş, tasarrufun iptali davası açabilir. Mahkeme taşınmazın aile konutu olduğunu tespit ederse satış işlemini hükümsüz kılabilir.
2. Tapu Kaydına Aile Konutu Şerhi Koydurulabilir
Tapuda aile konutu şerhi olmasa bile mağdur eş:
- Aile konutu şerhi konulması,
- Satışın iptali,
- Taşınmazın iadesi
için dava açabilir.
3. Üçüncü Kişinin İyi Niyeti Tartışmalı Olabilir
Aile konutu şerhi yokken yapılan satışlarda alıcının iyi niyeti değerlendirilse de, Yargıtay eş rızası olmadan yapılan satışların iyi niyetli üçüncü kişiyi dahi korumayacağı yönünde kararlar vermektedir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Koydurulur? (İstanbul Özelinde)
İstanbul tapu müdürlüklerinde yoğunluk olsa da aile konutu şerhi işlemi oldukça basittir.
Gerekli belgeler:
- Evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği
- İkametgâh belgesi
- Dilekçe
- Tapu fotokopisi
Aile konutu şerhi, eşin habersiz satış riskine karşı en güçlü hukuki güvencedir.
Aile Konutunun Satılması Durumunda Açılabilecek Davalar
- Tapu iptali ve tescil davası
- Tasarrufun iptali davası
- Eş rızası yokluğu nedeniyle işlemin geçersizliği davası
- Aile konutu şerhi konulması talebi
Sonuç: Eşin Rızası Olmadan Aile Konutu Satılamaz
İstanbul’da aile konutu ile ilgili uyuşmazlıklar sık görülmekte olup, eşin haberi olmadan yapılan satışlar çoğunlukla geçersiz kabul edilmektedir. Bu nedenle aile konutunda yaşayan eşin mutlaka aile konutu şerhi koydurması önerilir.
Aile konutu ile ilgili yaşadığınız hukuki sorunlarda Bozdağ Hukuk Bürosu’na başvurarak profesyonel destek alabilirsiniz.